PALIANYTSIA – Zhanna Kadyrova

Instalacion, video dokumentim
prerje e gurit natyror
Dimensionet: variabile
Found River Stones, video projection

Palianytsia do të thotë bukë. Kuptimi klasik i fjalës i referohet një buke gruri të rrumbullakët, me madhësi të madhe, të pjekur në furrë.
Në fillim të luftës që Rusia e nisi kundër Ukrainës, fjala Palianytsia u bë simbol, sepse pushtuesit rusë nuk janë në gjendje ta shqiptojnë saktë. Ajo u shndërrua në një “shibbolet”, duke i dalluar pa mëdyshje miqtë nga armiqtë.

Përveç trupave të rregullta, Rusia dërgoi paraprakisht grupe diverse në qytetet ukrainase. Detyra e tyre ishte të spiunonin dhe t’u tregonin rusëve ku ishin të dislokuara forcat tona të armatosura, ku ndodheshin postblloqet dhe objektet e infrastrukturës. Ata linin edhe shenja identifikuese për t’i ndihmuar aviacionit dhe forcave zbarkuese në orientim, e të ngjashme. Këta njerëz lëviznin nëpër qytete me rroba civile, por ishin të armatosur.

Projekti u frymëzua nga rajoni i Transkarpatisë, ku tani jetojmë me bashkautorimin tim, Denis Ruban. Kur filloi java e dytë e luftës, e gjithë familja jonë u detyrua të largohej nga qyteti ynë i lindjes, Kyiv. Nëna, motra dhe halla ime janë tani në Gjermani, ne vazhdojmë të jetojmë këtu dhe shpresojmë të kthehemi në Kyiv. Fshatrat këtu mbrohen nga malet e Karpateve dhe ka shumë lumenj malorë, ujërat e tyre rrjedhin shpejt dhe lustrojnë gurët. Këtu nuk ka objekte strategjike si pista ajrore, baza ushtarake apo depo armësh, ndaj mendojmë se jemi të sigurt, edhe pse ndonjëherë bien sirenat e alarmit ajror.

Sapo arritëm, u ndalëm në një hotel të mbipopulluar dhe të shtrenjtë në qendrën e rrethit. Duke u përpjekur të gjenim hapësirën tonë, ecëm dhe udhëtuam shumë nëpër zonë, dhe pikërisht atëherë vumë re gurët e lumit. Filluan t’i shihnim nga më afër dhe ideja na erdhi vetiu. Nuk kishte kohë për distancë kritike dhe analizë, po rritej nevoja për të bërë diçka dhe për të qenë të dobishëm. Aktualisht ka rreth 6,5 milionë persona të zhvendosur brenda vendit në Ukrainën perëndimore, prandaj gjetja e një vendi, veçanërisht me një punëtori, ishte jashtëzakonisht e vështirë.